TÜRKİYE
BAROLAR BİRLİĞİ
ADLİ YARDIM
YÖNETMELİĞİ
RG: 30/3/2004-25418
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Dayanak
Amaç
Madde 1. Bu Yönetmeliğin amacı, 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 176181
inci maddeleri uyarınca, adli yardımla ilgili usul ve esasları düzenlemektir.
Adli yardımın amacı, bireylerin hak arama özgürlüklerinin önündeki engelleri aşmak ve hak
arama özgürlüğünün kullanımında eşitliği sağlamak üzere, avukatlık ücretini ve yargılama giderlerini
karşılama olanağı bulunmayanların avukatlık hizmetlerinden yararlandırılmasıdır.
Kapsam
Madde 2. Bu Yönetmelik, 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 180 inci maddesi
uyarınca Türkiye Barolar Birliği hesabına aktarılan paraların, barolar arasında dağıtımı ve
kullanılması ile adli yardım bürosunun kuruluşunu, görev ve yetkilerini, görevlendirilecek
avukatların ve ücretlerinin belirlenmesini, işleyişini ve denetimini kapsar.
Hukuki Dayanak
Madde 3. Bu Yönetmelik 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 176181 inci
maddeleri uyarınca düzenlenmiştir
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Adli Yardım Bürosu ve Temsilcisi
Madde 4. Her baro merkezinde, Baro yönetim kurulu tarafından belirlenip görevlendirilecek,
yeterli sayıda avukattan oluşan bir adli yardım bürosu kurulur. Baro Yönetim Kurulu ayrıca, baro
merkezi dışında, avukat sayısı beşten fazla olan her yargı çevresinde bir avukatı, adli yardım bürosu
temsilcisi olarak görevlendirebilir. Gerektiğinde, yeteri kadar temsilci yardımcısı da görevlendirilir.
Adli yardım bürosu ve temsilcileri, 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununda
öngörülen görevler ile baro yönetim kurullarının Avukatlık Kanunu ve yönetmelikler çerçevesinde
vereceği görevleri yerine getirirler.
Adli yardım bürosu ve temsilcileri, işlerini adli yardımdan sorumlu Baro Yönetim Kurulu üyesinin
sorumluluğunda ve denetiminde yürütürler.
Adli yardım bürosu ve temsilcilerine, hizmetin yürütülebilmesi için adli yardım ödeneğinden
karşılanmak üzere yeterli mekan, büro donanımı ve personel sağlanır.
Barolar, avukat stajyerlerine, adli yardım bürosu ve temsilciliklerinde eğitim amacıyla geçici süreli
görevler verebilirler.
Adli Yardım İstemi
Madde 5. Adli yardım istemi, hizmetin görüleceği yer adli yardım bürosuna ve temsilciliklerine
yapılır. Başvurularda, adli yardım başvuru formu doldurulur ve adli yardım esas defterine kaydedilir.
Adli yardım bürosu ve temsilcilikleri, istem sahibinden gerekli bilgi ve belgeleri ister, istemin
haklılığı konusunda uygun bulacağı araştırmayı yapar, gerektiğinde karar verir. Bu araştırmada,
kamu ve özel kurum ve kuruluşları, adli yardım bürosuna ve temsilciliklerine yardımcı olurlar. Adli yardım isteminin reddi halinde istemde bulunan; tebliğden itibaren on gün içinde yazılı veya
sözlü olarak Baro Başkanına başvurabilir. Baro başkanı yedi gün içinde karar verir, bu karar kesindir.
Süresinde karar verilmediği taktirde talep ret edilmiş sayılır.
Adli yardım görevi serbest çalışan avukatlara eşitlik ilkesi esaslarına göre verilir.
Adli Yardımın Yapılışı
Madde 6. a. Adli yardım isteminin kabulü halinde, durum bir tutanakla tespit edilir. İstem
sahibinden, işin sonunda maddi bir yarar elde etmesi halinde, avukata ödenen para ile elde edilecek
maddi yararın %5'ini baroya ödeyeceğine; adli yardım isteminin haksız olduğunun sonradan
anlaşılması halinde, görevlendirilen avukata ödenen ücretin iki katı ve yapılmış masrafları yasal
faizleri ile geri vereceğine ilişkin taahhütname alınır.
Vekaletname masrafı adli yardım faslından ödenebilir.
Yargılama giderlerini karşılayamayacaklar için 18/6/ 1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanununun 465472 nci maddeleri gereğince adli müzaheret talebinde bulunulur. Bu
talebin reddi halinde ilgilisi, avukatlık ücreti dışındaki diğer yargılama giderlerini karşılamak
durumundadır. Aksi halde, adli yardım istemi reddedilebilir.
Ancak, yargılama giderlerinin karşılanamayacağının açıkça anlaşılması ve adli yardım talebinde
bulunanın haklılığı açısından kesin veya kuvvetli bir kanı oluşması halinde, adli yardım bürosunun
veya adli yardım temsilcisinin önerisi üzerine baro yönetim kurulu kararıyla adli yardım fonundan
karşılanır.
Davanın reddi halinde iade olunacak harç, adli yardım fonuna aktarılır.
b. Adli yardım isteminin kabulüyle, gerekli iş ve işlemleri yapmak ve yürütmek üzere bir veya
birkaç avukat görevlendirilir. Görev yazısının bir örneği de istem sahibine verilir ve gerekli bilgi, belge
ve vekaletname ile birlikte görevlendirilen avukata başvurması istenir. Görevlendirilen avukat,
görevlendirme yazısının, işe ve ilgiliye ait bilgi, belge ve vekaletnamenin, adli müzaheret istemi
reddedilmiş ise iş için zorunlu masraf avansının kendisine ulaşması ile avukatlık hizmetlerini yerine
getirmek yükümlülüğü altına girer.
Görevlendirilen avukatın yükümlülüğü, istek sahibinin hizmetin görülebilmesi için gerekli belge
ve bilgiler ile avukatlık ücreti dışındaki zorunlu yargılama giderlerini vermemesi veya vekaletname
vermekten kaçınması ile sona erer. Görevlendirilen avukat, bu durumu gecikmeden, kendisini
görevlendiren adli yardım bürosuna ya da temsilciliğine bildirir.
c. Görevlendirmede, avukatların mesleki faaliyet alanlarına ilişkin beyanları dikkate alınır.
d. Görevlendirilen avukat, bu işi yapmaktan haklı bir neden olmaksızın çekinmek isterse, görevin
kendisine bildirildiği tarihten itibaren on beş gün içinde, o işin tarifede belirlenen ücretini baroya
ödeyerek görevden çekilebilir.
e. Görevlendirilen avukat, 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu hükümlerine göre işi
sonuna kadar takip etmekle yükümlüdür. Bağlantı ve ilişki bulunsa bile başka dava ve icra takipleri
veya benzeri hukuksal işlemler, görev konusu iş kapsamında kabul edilmez.
f. Adli yardım bürosu ve temsilcilikleri, görevlendirilen avukatın hizmeti yerine getirmesi ile ilgili
aşamaları izler. Avukat, işin hangi aşamasında olursa olsun, kendisinden istenen bilgi ve belgeleri
vermek zorundadır. Hizmetin sonunda da, bu konudaki raporunu ve hizmetin sona erdiğini gösterir
belgeleri adli yardım bürosuna ya da temsilciliğine iletir.
Ödenecek Ücret
Madde 7. (Değişik: RG 18/12/200827084) Adli yardımla görevlendirilen avukata, görevlendirmeye
konu iş için asgari ücret tarifesinde gösterilen maktu ücretin üç katına kadarı baro yönetim kurulu kararı ile peşin ödenir. Aynı işe birden fazla avukat görevlendirilemez. Ancak görevden çekilen
avukatın yerine görevlendirilen yeni avukata ayrıca ücret ödenir.
Ceza davalarında şahsi davacı ve müdahil vekiline, 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu
gereğince yapılacak hukuki yardımlar için avukatlık ücret tarifesinde belirlenen maktu ücret ödenir.
Yargıtayda görülecek duruşmalı işlerde ayrıca, Ankara'ya gidişgeliş otobüs ücreti ödenir. Adli
yardımdan yararlananın veya vekilinin talebi halinde Ankara Barosundan görevlendirilecek avukat
aracılığı ile Yargıtaydaki duruşma takip edilebilir.
Tüm masraflar belgeye dayandırılır. Belgesiz ödeme yapılamaz.
(Mülga: RG 20/10/200726676)
Adli yardım görevini haklı nedenler dışında tamamlamayan avukat, aldığı ücretin iki katını baroya
ödemekle yükümlüdür.
Adli Yardım Bürosunun Gelirleri
Madde 8. Adli yardım bürosunun gelirleri şunlardır:
a. Türkiye Barolar Birliğinden baroya gönderilecek adli yardım ödeneği,
b. Kamu ve özel kurum ve kuruluşlarından, il veya belediye bütçelerinden baroya yapılan
yardımlar,
c. Bu amaçla yapılan her türlü bağışlar,
d. Adli yardım görevlerinden çekilen ve haklı neden olmaksızın hizmeti sonuçlandırmayan
avukatlardan geri alınan ücretler,
e. Taahhütname gereği ilgiliden alınan paralar,
f. Yardımdan yararlanan ilgili lehine ilamda belirlenen harca esas değerin %5'i.
Adli Yardım Bürosunun Giderleri
Madde 9. Adli yardım bürosunun giderleri şunlardır:
a. Adli yardımla görevlendirilecek avukatlara ödenecek ücretler ve zorunlu yol giderleri,
gerektiğinde vekaletname, dava harç ve masrafları,
b. Büro personelinin ücretleri,
c. Büro donanımı, kırtasiye, kira ve diğer giderler.
Adli yardım paraları, münhasıran adli yardım hizmetlerinde kullanılır ve baro bütçesinin ayrı
bölümlerinde gösterilir. Bu bölümden kalan gelir fazlası, bir sonraki yılın aynı faslına aktarılır.
Adli Yardım Parasının Barolara Dağıtımı
Madde 10. Türkiye Barolar Birliği, 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 180 inci
maddesi uyarınca tahsil edilen parayı bütçesinin adli yardım faslına aktararak, bankada açacağı ayrı
bir hesapta toplar. Bu hesapta toplanan paranın % 10'u Türkiye Barolar Birliğinin adli yardım
giderleri ve adli yardım dengeleme fonu için ayrılır, kalanı barolara gönderilir.
Her baroya (5) temel puan verilir. Verilen (5) temel puana;
a. Her (25) üye avukat için (1) puan,
b. Her (50.000) nüfus için (1) puan,
c. Kalkınmada öncelikli yöre barolarına (3) puan eklenerek adli yardım ödenek puanı saptanır. Puanlamada 0.5'in altındaki küsuratlar dikkate alınmaz, bunu aşan küsuratlar ise (1) puana
tamamlanır.
Barolara gönderilecek adli yardım payı aşağıdaki şekilde hesaplanır:
Yıl içinde barolara gönderilmiş olan ödenekler, yıl sonunda barolara ayrı ayrı bildirilir.
Barolar, kendi paylarına düşen adli yardım ödeneğinin yıl içinde bitmesi halinde, adli yardım
bürosunun gerçekleşen harcamalarını, ödeneğin gerekçesini ve bekleyen işleri içeren rapor ile Türkiye
Barolar Birliği adli yardım dengeleme fonundan ek ödenek isteyebilirler. Türkiye Barolar Birliği
Yönetim Kurulu tarafından, istemin uygun bulunması halinde ek ödenek gönderilir. Barolara
gönderilen ödenek yıl içinde kullanılmaz ise bir sonraki yıla aktarılır.
Barolar her yılın sonunda adli yardım yıl sonu raporu düzenleyerek Türkiye Barolar Birliğine
gönderirler. Türkiye Barolar Birliğindeki kayıtlar ile bu raporlar esas alınarak hesap mutabakatları
sağlanır.
Barolara tahsis edilen ödenek, dört taksit halinde ödenir. Barolar kendilerine tahsis edilen ilk
ödemeden sonra üçer aylık rapor düzenler ve Türkiye Barolar Birliğine gönderir.
Raporların Yönetmeliğe uygunluğu tespit edildikten sonra bir sonraki ödeme yapılır. Takip eden
diğer ödemelerde de aynı usul uygulanır.
Adli Yardım Bürolarının Denetimi
Madde 11. Baro yönetim kurulu, adli yardım bürosu ve temsilciliklerinin çalışmalarını her zaman
denetleyebilir. Baro denetçileri ayrıca mali açıdan adli yardım bürosu ve temsilciliklerini de kapsayan
çalışmalarını, her 2 ayda bir düzenleyeceği raporla, baro yönetim kuruluna bildirir.
Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
Madde 12. 14/11/2001 tarih ve 24583 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adli Yardım Yönetmeliği
yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 13. Bu Yönetmelik 10/3/2004 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
Madde 14. Bu Yönetmelik hükümleri Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu tarafından yürütülür.
TBB toplam adli yardım parası x 0.90
x baro adli yardım ödenek puanı
Baro adli yardım ödeneği = --------------------
--
Tüm baroların adli yardım
puanları toplamı
BARO LEVHASI
